El D├şa de Sant Jordi, czyli Katalonia w romantycznej ods┼éonie

El D├şa de Sant Jordi, czyli Katalonia w romantycznej ods┼éonie

Kiedy kto┼Ť si─Ö mnie pyta, jak w Hiszpanii ochodzi si─Ö Dzie┼ä Zakochanych, zapewne ma na my┼Ťli Walentynki, 14 lutego. Okazuje si─Ö, ┼╝e to pytanie nie jest takie proste, poniewa┼╝ w Hiszpanii jest wi─Öcej dni zakochanych. El D├şa de San Valent├şn, czyli Dzie┼ä ┼Üwi─Ötego Walentego, obchodzony jest w Hiszpanii podobnie jak na ca┼éym ┼Ťwiecie, pary kupuj─ů sobie prezenty i id─ů na kolacj─Ö. Katalo┼äczycy maj─ů jednak inn─ů dat─Ö, by celebrowa─ç mi┼éo┼Ť─ç. 23 kwietnia obchodzi si─Ö tu el D├şa de Sant Jordi, czyli dzie┼ä ┼Üwi─Ötego Jerzego, patrona Katalonii. Tego dnia ulice katalo┼äskich miast zamieniaj─ů si─Ö w ogromn─ů r├│┼╝an─ů kwiaciarni─Ö i ksi─Ögarni─Ö. Kim by┼é ┼Ťwi─Öty Jerzy? Sk─ůd si─Ö wzi─Ö┼éa tradycja obdarowywania ukochanej osoby ksi─ů┼╝k─ů, czy r├│┼╝─ů? Jak ┼Ťwi─Ötowali Barcelo┼äczycy w ostatnich latach i jak to wygl─ůda┼éo w 2020 r. w dobie COVID-19?

Legenda o Świętym Jerzym i smoku

Dzie┼ä ┼Ťw. Jerzego upami─Ötnia ┼Ťmier─ç Jerzego z Kapadocji w dniu 23 kwietnia 303 r. By┼é on rycerzem pod rozkazami cesarza Dioklecjana i zosta┼é zam─Öczony i ┼Ťci─Öty, kiedy odm├│wi┼é prze┼Ťladowania chrze┼Ťcijan. Tak rozpocz─ů┼é si─Ö kult m─Öczennika. Pojawi┼éy si─Ö r├│┼╝ne historie zwi─ůzane z jego osob─ů, w tym…

Legenda w Katalonii o Jerzym i smoku, wed┼éug kt├│rej dawno,dawno temu w okolicy miasta Montblanc pojawi┼é si─Ö gro┼║ny smok. Mia┼é swoje gniazdo bardzo blisko ┼║r├│d┼éa, z kt├│rego mieszka┼äcy czerpali wod─Ö. Musieli sk┼éada─ç mu ofiary, by cho─ç na chwil─Ö oddala┼é si─Ö od wody. Zacz─Öli od ofiarowywania owiec, a kiedy ich zabrak┼éo, wo┼é├│w, a po┼║niej koni. Kiedy zwierz─Öta zosta┼éy wymordowane, mieszka┼äcom nie pozosta┼éo nic innego, jak sk┼éada─ç w ofierze swoich ludzi. W┼éo┼╝yli do garnka imiona i nazwiska wszystkich z miasta, w tym kr├│la i jego c├│rki ksi─Ö┼╝niczki i ka┼╝dego dnia losowano, kto zginie z r─Öki smoka. Kt├│rego┼Ť dnia zosta┼éa wylosowana ksi─Ö┼╝niczka. Na nic zda┼éy si─Ö pro┼Ťby w┼éadcy do smoka, by darowa┼é jej ┼╝ycie. Kiedy nadesz┼éa ta straszna chwila i dziewczyna mia┼éa by─ç z┼éo┼╝ona w ofierze, przy ┼║rodle pojawi┼é si─Ö ┼Ťwi─Öty Jerzy. By┼é ┼Ťwietnie wyszkolonym ┼╝o┼énierzem i pokona┼é besti─Ö. Zgodnie z legend─ů, u st├│p rycerza powsta┼éa wielka ka┼éu┼╝a krwi, z kt├│rej wyr├│s┼é przepi─Ökny krzew z czerwonymi r├│┼╝ami i Jerzy da┼é jedn─ů z r├│┼╝ ksi─Ö┼╝niczce.

Katalońskie walentynki w Barcelonie

Symbole dnia ┼Ťw. Jerzego

Dzi─Öki tej legendzie w mie┼Ťcie Barcelona w dniu 23 kwietnia mo┼╝na zobaczy─ç smoki ­čśë. To, co chyba jednak najbardziej przykuwa uwag─Ö w tym dniu, to pi─Ökny zwyczaj obdarowywania ukochanej r├│┼╝─ů i ukochanego ksi─ů┼╝k─ů. Kwiaty opatrzone s─ů w j─Öczmienny k┼éos i flag─Ö Katalonii. Wiemy ju┼╝ sk─ůd si─Ö wzi─Ö┼éa tradycja kupowania r├│┼╝y, ale dlaczego m─Ö┼╝czy┼║ni otrzymuj─ů ksi─ů┼╝ki? W 1929 r. w czasie Wystawy ┼Üwiatowej w Barcelonie ksi─Ögarze zdecydowali si─Ö skrzykn─ů─ç i wyj┼Ť─ç na ulic─Ö, aby zaprezentowa─ç nowo┼Ťci wydawnicze. Odnie┼Ťli wielki sukces i 23 kwietnia ustanowiono Dniem Ksi─ů┼╝ki. Data ta zbiega si─Ö r├│wnie┼╝ w czasie ze ┼Ťmierci─ů dw├│ch wielkich autor├│w w historii literatury: Cervantesa i Szekspira. W 1995 r. Konferencja Og├│lna UNESCO ustanowi┼éa 23 kwietnia ┼Üwiatowym Dniem Ksi─ů┼╝ki i Praw Autorskich.

Kolejnym symbolem dnia ┼Ťw. Jerzego jest katalo┼äski chleb. Jedn─ů cz─Ö┼Ť─ç ciasta chlebowego zabarwia si─Ö papryk─ů w proszku na czerwono, a drug─ů cz─Ö┼Ť─ç kurkum─ů na ┼╝├│┼éto. Paski ciast przek┼éada si─Ö pionowo i po upieczeniu wychodzi pyszny chleb we wz├│r flagi katalo┼äskiej.

Centrum festiwalu

Przeprowadzi┼éam sie z Polski do Barcelony 11 kwietnia 2015 r., czyli kr├│tko przed el D├şa de Sant Jordi. Zna┼éam ju┼╝ troch─Ö miasto, poniewa┼╝ rok wcze┼Ťniej by┼éam tu dwa tygodnie na wakacjach. Jednak 23 kwietnia spacer by┼é inny. Maszerowa┼éam wolnym krokiem w d├│┼é Passeig de Gracia mi─Ödzy stoiskami z ksi─ů┼╝kami i r├│┼╝ami, zakochanymi, oczarowana widokami. To zdecydowanie najbardziej romantyczny dzie┼ä w Barcelonie. Czu┼éam, ┼╝e odnalaz┼éam moje ma┼ée miejsce na ziemi.

W tym dniu miasto dos┼éownie tonie w kwiatach. Centrum festiwalu jest s┼éynna barcelo┼äska Rambla, a tak┼╝e pla├ža Catalunya, wspomniany wy┼╝ej Passeig de Gr├ácia i Rambla Catalunya. Casa Batll├│ to s┼éynna kamienica zaprojektowana przez Gaudiego. Ukoronowanie jej fasady, przypominaj─ůcej ty┼é smoka, wraz z krzy┼╝em czteroramiennym (przedstawiaj─ůcym pochylenie miecza) da┼éo pocz─ůtek popularnym interpretacjom legendy o ┼Ťwi─Ötym Jerzym, patronie Katalonii. 23 kwietnia Casa Batll├│ przyozdabiana jest r├│┼╝ami i jest najcz─Ö┼Ťciej fotografowanym budynkiem.

casa batll├│
Casa Batlló w Dniu Świętego Jerzego

Sant Jordi w liczbach

Szacuje si─Ö, ┼╝e w 2019 r. ulice Barcelony zala┼éo ponad 4000 stragan├│w z r├│┼╝ami i prawie 900 stoisk z ksi─ů┼╝kami. W ca┼éej Katalonii sprzedano ponad 6 milion├│w r├│┼╝ i Cech Ksi─Ögarzy w Katalonii potwierdzi┼é sprzeda┼╝ ok. 1,5 mln ksi─ů┼╝ek. Co trzeci─ů ksi─ů┼╝k─Ö sprzedawan─ů w Katalonii nabywa si─Ö w┼éa┼Ťnie podczas Sant Jordi! To idealny dzie┼ä dla mi┼éo┼Ťnik├│w ksi─ů┼╝ek, by kupi─ç nowe pozycje ksi─ů┼╝kowe i porozmawia─ç z ulubionymi pisarzami. Z ciekawostek, Carlos Ruiz Zaf├│n, tw├│rcabestsellerowego cyklu ÔÇ×Cmentarz Zapomnianych Ksi─ů┼╝ekÔÇŁ, kt├│rego cho─çby pierwsza cz─Ö┼Ť─ç ÔÇťCie┼ä wiatruÔÇŁ sprzeda┼éa si─Ö na ┼Ťwiecie w kilkunastu milionach egzemplarzy, jest rodowitym barcelo┼äczykiem i postanowi┼é wydawa─ç swoje ksi─ů┼╝ki w┼éa┼Ťnie w Sant Jordi.

Dni otwarte

W czasie Sant Jordi warto skorzysta─ç r├│wnie┼╝ z dni otwartych w muzeach i instytucjach.
W zeszłym roku można było zwiedzić w ramach tej akcji np.:
– Ajuntament de Barcelona (Rada Miasta Barcelony)
– Palau de la Generalitat de Catalunya (Siedziba autonomicznego rz─ůdu Katalonii)
– Biblioteka de Catalunya (Biblioteka Narodowa Katalonii)
– Palau G├╝ell (Pa┼éac G├╝ell)
Organizowane s─ů r├│wnie┼╝ spektakle, koncerty. Jest tak wiele atrakcji, ┼╝e chyba ka┼╝dy, ma┼éy czy du┼╝y, znajdzie co┼Ť dla siebie.

Sant Jordi w 2020 r.

Sant Jordi w tym roku by┼é inny ni┼╝ wszystkie, niestety du┼╝o smutniejszy za spraw─ů coronavirusa. Od 16 marca wprowadzono na terenie ca┼éej Hiszpanii stan alarmu i kwarantann─Ö dla wi─Ökszo┼Ťci obywateli. Dla bezpiecze┼ästwa wszystkich, 23 kwietnia ┼Ťwi─Ötowali┼Ťmy w domach. Centrum miasta nie wype┼éni┼éo si─Ö tym razem stoiskami z r├│┼╝ami i ksi─ů┼╝kami. Pojawi┼éy si─Ö gdzieniegdzie na balkonach r─Öcznie robione r├│┼╝e. To, co chyba najbardziej mi jednak utkwi┼éo w tym roku w pami─Öci to zdj─Öcia barcelo┼äskich autobus├│w i metra, w kt├│rych siedzenia oznakowane dla os├│b starszych lub o ograniczonej sprawno┼Ťci ruchowej pokryto czerwonymi r├│┼╝ami. Odpowiedzialni za kampani─Ö prosili tych, kt├│rzy znajdowali r├│┼╝e na siedzeniach, aby nie zabierali ich ze sob─ů, ale robili im zdj─Öcia. Celem tej akcji by┼éo z┼éo┼╝enie ho┼édu osobom starszym, kt├│re najbardziej ucierpia┼éy podczas pandemii.

r├│┼╝e czerwone
Róże w barcelońskim metrze 23 kwietnia 2020

Sp─Ödzenie Sant Jordi w domu jest trudne, ale z pewno┼Ťci─ů jeszcze trudniejsze w szpitalu. Rozprowadzono wi─Öc w szpitalu Hospital Cl├şnic w┼Ťr├│d pacjent├│w i pracownik├│w zdrowia 5000 r├│┼╝. O┼Ťmiu pisarzy przekaza┼éo r├│wnie┼╝ szpitalowi 800 egzemplarzy swoich najnowszych ksi─ů┼╝ek. Takie akcje maj─ů naprawd─Ö wielk─ů moc.

Czyta┼éam na niekt├│rych stronach, ┼╝e w zwi─ůzku z COVID-19, pad┼éa propozycja o przeniesieniu w 2020 roku Dnia Ksi─ů┼╝ki na 23 lipca, a jak kryzys zdrowotny na to nie pozwoli, na pa┼║dziernik. Czy i w jakiej formie si─Ö odb─Ödzie na dzie┼ä dzisiejszy nie wiadomo.

Jednego ┼╝ycz─Ö nam wszystkim… zdrowia!

Mam nadziej─Ö, ┼╝e w przysz┼éym roku w dniu 23 kwietnia powr├│ci na ulice Barcelony magia r├│┼╝ i ksi─ů┼╝ek.

Je┼Ťli chcesz by─ç na bie┼╝─ůco z nowymi wpisami, zach─Öcam do zapisania si─Ö do newslettera. Zapraszam r├│wnie┼╝ do obserwowania mojego konta na Instagramie, czy strony na Facebooku.

+3

Ten post ma 2 komentarzy

Dodaj komentarz